PHƯỜNG XUÂN LỘC: QUYẾT TÂM CAO - HÀNH ĐỘNG QUYẾT LIỆT - VỀ ĐÍCH THÀNH CÔNG “500 NGÀY ĐÊM”

Đa dạng các loài chim trong hệ sinh thái núi Chứa Chan

Thứ bảy - 21/11/2026 12:26  19 Lượt xem
  • Xem với cỡ chữ 
  •  
  •  
  •  
Đa dạng sinh học góp phần quan trọng trong việc duy trì cân bằng sinh thái và bảo vệ môi trường tự nhiên. Tại núi Chứa Chan, phường Xuân Lộc, tỉnh Đồng Nai, hệ sinh thái rừng với thảm thực vật phong phú là môi trường sinh sống của nhiều loài động vật hoang dã. Trong đó, các loài chim không chỉ nổi bật bởi màu sắc, hình dáng và tập tính đa dạng mà còn góp phần tạo nên sức sống và giá trị sinh thái đặc trưng của núi rừng Chứa Chan.

Núi Chứa Chan có độ cao khoảng 837 mét so với mực nước biển, là một trong những ngọn núi nổi bật của khu vực Đông Nam Bộ. Không chỉ được biết đến với cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ cùng những giá trị văn hóa, lịch sử đặc sắc, nơi đây còn sở hữu hệ sinh thái rừng mang nhiều giá trị về đa dạng sinh học. Theo nghiên cứu của nhóm tác giả Nguyễn Hải Hà và cộng sự, đăng trên Tạp chí Khoa học và Công nghệ Lâm nghiệp năm 2021, núi Chứa Chan có diện tích rừng và đất rừng khoảng 1.792,25 ha. Qua khảo sát từ tháng 10/2020 đến tháng 4/2021, nhóm nghiên cứu ghi nhận 54 loài lưỡng cư, bò sát thuộc 41 giống, 20 họ và 3 bộ, ghi nhận 7 đàn voọc, với 159 cá thể quan sát trực tiếp và ước tính quần thể khoảng 192 cá thể . Kết quả này góp phần làm rõ sự phong phú của hệ động vật hoang dã, đồng thời cho thấy ý nghĩa quan trọng của công tác bảo tồn đa dạng sinh học tại khu vực.

Trong hệ sinh thái ấy, các loài chim giữ vai trò quan trọng đối với sự cân bằng tự nhiên. Mỗi loài có những đặc điểm riêng về cấu tạo cơ thể, tập tính kiếm ăn và môi trường sinh sống. Từ những loài hoạt động dưới nền rừng, trên thân cây đến các loài gắn liền với môi trường nước, tất cả góp phần tạo nên sự phong phú của thế giới chim hoang dã. Những hình ảnh được ghi lại tại núi Chứa Chan là tư liệu trực quan để khám phá vẻ đẹp của thiên nhiên, đồng thời nâng cao nhận thức về ý nghĩa của việc bảo vệ các loài động vật trong môi trường sống tự nhiên.

Những sắc màu độc đáo của thế giới chim hoang dã

Chim Cu luồng – Sắc xanh ngọc giữa thiên nhiên

Tên tiếng Việt: Cu luồng (Cu xanh cánh)

Tên tiếng Anh: Common Emerald Dove

Tên khoa học: Chalcophaps indica

Họ: Columbidae – Họ Bồ câu.

Chim Cu Luồng; ảnh: Vũ

Loài chim này có kích thước khoảng 23–27 cm, gây ấn tượng với bộ lông nâu trầm kết hợp cùng đôi cánh xanh lục ánh kim đặc trưng. Khi có ánh sáng chiếu vào, phần lông cánh phản chiếu sắc xanh ngọc óng ánh, tạo nên vẻ đẹp nổi bật. Cu luồng thường sinh sống trong các khu rừng có thảm thực vật phát triển, chủ yếu tìm kiếm hạt và quả rụng dưới nền rừng. Thông qua tập tính kiếm ăn, loài chim này có thể góp phần phát tán hạt giống, hỗ trợ quá trình tái sinh thảm thực vật.

Chim Đớp ruồi xanh Hải Nam – Sắc lam giữa những tán rừng

Tên tiếng Việt: Đớp ruồi xanh Hải Nam

Tên tiếng Anh: Hainan Blue Flycatcher

Tên khoa học: Cyornis hainanus

Họ: Muscicapidae – Họ Đớp ruồi.

Chim đớp ruồi xanh Hải Nam; Ảnh: Vũ

Với kích thước khoảng 15 cm, loài chim này nổi bật bởi bộ lông xanh lam đậm ở phần đầu, lưng và ngực trên, tương phản với vùng bụng trắng xám. Đôi mắt tròn màu đen, chiếc mỏ nhỏ cùng thân hình thon gọn giúp chim di chuyển nhanh nhẹn giữa các cành cây. Đớp ruồi xanh Hải Nam thường hoạt động tại tầng cây thấp và trung bình trong rừng, có tập tính đậu trên cành quan sát rồi bất ngờ bay ra bắt côn trùng. Nhờ khả năng săn mồi linh hoạt, loài chim này góp phần kiểm soát quần thể côn trùng, duy trì sự cân bằng sinh thái trong môi trường rừng.

Chim Kịch – Loài chim nước với chiếc mỏ đỏ đặc trưng

Tên tiếng Việt: Kịch

Tên tiếng Anh: Common Moorhen

Tên khoa học: Gallinula chloropus

Họ: Rallidae – Họ Gà nước.

Chim Kịch; Ảnh: Vũ

Nổi bật với bộ lông xám đen, chiếc mỏ đỏ có chóp vàng cùng những vệt lông trắng đặc trưng ở hai bên thân, chim Kịch là loài thường xuất hiện tại các khu vực ao hồ, đầm lầy và vùng nước nông có nhiều thực vật thủy sinh. Đôi chân dài với các ngón linh hoạt giúp chim dễ dàng di chuyển trên nền bùn mềm và những đám thực vật nổi. Thức ăn của chúng khá đa dạng, bao gồm hạt, thực vật thủy sinh, côn trùng và các sinh vật nhỏ. Sự hiện diện của loài chim này cho thấy vai trò quan trọng của môi trường nước và thảm thực vật ven bờ đối với sự phát triển của các loài động vật hoang dã.

Chim Gõ kiến xanh bụng vàng – Người thợ rừng cần mẫn

Tên tiếng Việt: Gõ kiến xanh bụng vàng

Tên tiếng Anh: Laced Woodpecker

Tên khoa học: Picus vittatus

Họ: Picidae – Họ Gõ kiến.

Chim gõ kiến xanh bụng vàng; Ảnh: Vũ

Loài chim này gây ấn tượng với bộ lông xanh ô liu, phần đầu đỏ nổi bật ở chim trống và những đường hoa văn đen trắng đặc trưng trên khuôn mặt. Chiếc mỏ dài, cứng cùng đôi chân có khả năng bám chắc vào thân cây giúp chim thích nghi với tập tính kiếm ăn trên các bề mặt gỗ. Thức ăn chủ yếu gồm kiến, mối và nhiều loài côn trùng khác trú ẩn trong các khe vỏ cây hoặc thân gỗ. Nhờ tập tính kiếm ăn đặc trưng, Gõ kiến xanh bụng vàng góp phần kiểm soát một số quần thể côn trùng, đồng thời thể hiện vai trò của những cây rừng trưởng thành trong việc duy trì môi trường sống cho động vật hoang dã.

Chim Bồng chanh – Sắc xanh rực rỡ bên dòng nước

Tên tiếng Việt: Bồng chanh

Tên tiếng Anh: Common Kingfisher

Tên khoa học: Alcedo atthis

Họ: Alcedinidae – Họ Bồng chanh.

Chim Bồng Chanh; Ảnh: Vũ

ó kích thước khoảng 16–17 cm, chim Bồng chanh thu hút ánh nhìn bởi bộ lông xanh lam ánh kim ở phần đầu, lưng và cánh, kết hợp cùng sắc cam nâu nổi bật ở ngực và bụng. Chiếc mỏ dài, thẳng và nhọn là đặc điểm thích nghi với tập tính săn bắt cá nhỏ và các sinh vật thủy sinh. Loài chim này thường đậu trên cành cây gần mặt nước để quan sát, sau đó nhanh chóng lao xuống bắt mồi với tốc độ cao. Với vẻ đẹp rực rỡ và khả năng săn mồi đặc biệt, Bồng chanh góp phần tạo nên sự sinh động của thế giới chim hoang dã tại các sinh cảnh sông, suối và ao hồ.

Chim Cò lửa lùn – Vẻ đẹp kín đáo giữa thiên nhiên

Tên tiếng Việt: Cò lửa lùn (nhận diện sơ bộ)

Tên tiếng Anh: Yellow Bittern

Tên khoa học: Botaurus sinensis (đồng danh Ixobrychus sinensis)

Họ: Ardeidae – Họ Diệc.

Chim Cò lửa lùn; Ảnh: Vũ

Với kích thước khoảng 36–38 cm, Cò lửa lùn có bộ lông mang sắc vàng nâu, nâu hung và kem nhạt, kết hợp cùng chiếc cổ tương đối dài, đôi mắt vàng và chiếc mỏ thon nhọn. Loài chim này thường sinh sống tại các khu vực ao hồ, đầm lầy, bãi lau sậy và những nơi có thảm thực vật ven nước phát triển. Nhờ màu lông gần giống với các thân cỏ và thực vật khô, chim có khả năng ngụy trang hiệu quả trong môi trường tự nhiên. Khi cảm nhận nguy hiểm, chúng có thể đứng bất động, duỗi cổ hướng lên trên để hòa lẫn với cảnh vật xung quanh. Thức ăn chủ yếu gồm cá nhỏ, côn trùng và các sinh vật thủy sinh, góp phần duy trì sự cân bằng của hệ sinh thái vùng nước.

Chim Oanh lưng xanh – Vị khách di cư mang sắc xanh đại ngàn

Tên tiếng Việt: Oanh lưng xanh

Tên tiếng Anh: Siberian Blue Robin

Tên khoa học: Larvivora cyane

Họ: Muscicapidae – Họ Đớp ruồi.

Chim Oanh lưng Xanh; Ảnh: Vũ

Sở hữu bộ lông xanh lam đậm ở phần đầu, lưng, cánh và đuôi, tương phản với vùng ngực và bụng màu trắng, chim Oanh lưng xanh mang vẻ đẹp thanh thoát và nổi bật. Loài chim nhỏ này có kích thước khoảng 14–15 cm, thường hoạt động gần nền rừng, len lỏi qua những bụi cây thấp và lớp lá mục để tìm kiếm côn trùng. Đặc biệt, Oanh lưng xanh là loài chim di cư, sinh sản tại khu vực Đông Bắc Á và di chuyển xuống những vùng khí hậu ấm hơn, trong đó có Việt Nam, để trú đông. Tập tính di cư theo mùa của loài cho thấy mối liên hệ sinh thái giữa các khu vực địa lý, đồng thời nhấn mạnh vai trò của những khu rừng trong việc cung cấp môi trường trú ngụ và nguồn thức ăn cho các loài chim hoang dã.

Chim Họa mi đất mỏ dài – Dấu ấn độc đáo của tầng rừng thấp

Tên tiếng Việt: Họa mi đất mỏ dài

Tên tiếng Anh: Large Scimitar-Babbler

Tên khoa học: Erythrogenys hypoleucos

Họ: Timaliidae – Họ Khướu.

Chim Họa Mi đất mỏ dài; Ảnh: Vũ

Điểm nổi bật của loài chim này là chiếc mỏ dài, cong xuống như hình lưỡi liềm, kết hợp cùng bộ lông nâu ở phần lưng, cánh và đuôi, trong khi ngực và bụng có màu trắng kem. Vùng má nâu hung cùng những hoa văn sáng màu trên nền lông sẫm tạo nên vẻ ngoài đặc trưng. Họa mi đất mỏ dài thường sinh sống trong các khu rừng có tầng cây bụi phát triển, chủ yếu tìm kiếm thức ăn tại lớp lá mục, khe đất và những vị trí có côn trùng trú ẩn. Cấu tạo chiếc mỏ đặc biệt giúp chim tiếp cận nguồn thức ăn tại các vị trí khó tìm kiếm, thể hiện khả năng thích nghi của động vật hoang dã với môi trường sống ở tầng rừng thấp.

Chim Trảu đầu hung – Sắc màu rực rỡ giữa thiên nhiên Chứa Chan

Tên tiếng Việt: Trảu (cần xác minh chính xác loài)

Tên tiếng Anh: Bee-eater

Tên khoa học: Merops sp.

Họ: Meropidae – Họ Trảu.

Chim Trảu đầu hung; Ảnh: Vũ

Loài chim thuộc nhóm Trảu gây ấn tượng với bộ lông xanh lá cây nổi bật, phần đầu mang sắc hung vàng cùng chiếc mỏ dài, nhọn và hơi cong xuống. Thân hình thon gọn, đôi cánh linh hoạt và những chiếc lông đuôi kéo dài giúp chim tạo nên dáng vẻ thanh thoát. Chúng thường xuất hiện tại các khu vực đất trống, đồng cỏ, ven rừng và những nơi có nhiều côn trùng. Với tập tính đậu trên cành cây hoặc vị trí cao để quan sát, chim nhanh chóng bay ra bắt ong, bướm, chuồn chuồn và các loài côn trùng khác trong không trung. Nhờ khả năng săn mồi nhanh nhẹn, nhóm chim Trảu góp phần điều hòa quần thể côn trùng, đồng thời tô điểm thêm những sắc màu sinh động cho cảnh quan thiên nhiên.

Gìn giữ đa dạng sinh học – Bảo vệ những giá trị thiên nhiên quý báu

Mỗi loài chim mang một sắc màu, hình dáng và tập tính sinh tồn riêng, nhưng đều có mối liên hệ mật thiết với môi trường sống. Sự phong phú của thế giới chim không chỉ góp phần làm đẹp cảnh quan thiên nhiên mà còn giữ vai trò quan trọng trong việc kiểm soát quần thể côn trùng, phát tán hạt giống, hỗ trợ quá trình tái sinh thực vật và duy trì sự cân bằng của hệ sinh thái.

Đối với núi Chứa Chan, việc tìm hiểu, ghi nhận và giới thiệu các loài chim hoang dã mang ý nghĩa thiết thực trong công tác tuyên truyền, giáo dục và nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo tồn đa dạng sinh học. Những hình ảnh được ghi lại trong môi trường tự nhiên không chỉ giúp người xem khám phá vẻ đẹp của thế giới động vật mà còn góp phần lan tỏa tình yêu thiên nhiên, khơi dậy ý thức trách nhiệm đối với việc bảo vệ rừng và các loài sinh vật hoang dã.

Bên cạnh đó, việc bảo vệ môi trường sống của các loài chim cần được gắn liền với những hành động cụ thể như không săn bắt, đặt bẫy, mua bán chim hoang dã; không phá hoại tổ chim; hạn chế xả rác, giữ gìn thảm thực vật và bảo vệ các sinh cảnh tự nhiên. Đây cũng là những yếu tố quan trọng để phát huy hài hòa giá trị bảo tồn thiên nhiên với định hướng phát triển du lịch sinh thái bền vững tại địa phương.

Núi Chứa Chan không chỉ đẹp bởi cảnh quan hùng vĩ và những cánh rừng xanh, mà còn bởi sự sống phong phú hiện diện trong từng tán lá, cành cây và những khoảng rừng yên tĩnh. Mỗi cánh chim là một nét chấm phá của thiên nhiên, góp phần tạo nên bản hòa ca sinh động giữa núi rừng. Gìn giữ môi trường sống của các loài chim hoang dã chính là bảo vệ những giá trị đa dạng sinh học quý báu, để vẻ đẹp thiên nhiên núi Chứa Chan tiếp tục được bảo tồn và lan tỏa đến các thế hệ mai sau.

Tác giả: Hà Phú Đại

Chia sẻ

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Thống kê truy cập

Hôm nay

89,733

Tổng lượt truy cập

10,269,731
Thăm dò ý kiến
Đánh giá về Trang thông tin điện tử phường Xuân Lộc
R1
R12
[Infographic] Thông tin danh sách, số điện thoại của Ban Chỉ huy và lực lượng Cảnh sát khu vực phụ trách các địa bàn trên địa bàn phường Xuân Lộc
R4
R5
R6
R7
R8
R9
R10
R11
R13
R14
R15
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây