Bảo vệ Voọc chà vá chân đen, gìn giữ đa dạng sinh học núi Chứa Chan

Nguồn tài nguyên thiên nhiên quý giá

Voọc chà vá chân đen, tên khoa học Pygathrix nigripes, là loài linh trưởng quý hiếm, phân bố chủ yếu tại Việt Nam và Campuchia. Loài này được bảo vệ theo các quy định của pháp luật Việt Nam và các công ước quốc tế về bảo tồn động vật hoang dã.

Theo báo cáo kết quả nghiên cứu về phân bố, cấu trúc đàn và đặc điểm sinh thái loài chà vá chân đen tại núi Chứa Chan, thực hiện trong giai đoạn 2020 - 2021, các nhà nghiên cứu đã ghi nhận 7 đàn voọc, với 159 cá thể quan sát trực tiếp và ước tính quần thể khoảng 192 cá thể. Các đàn phân bố ở độ cao từ 180 – 800m, tập trung tại những khu vực có thảm thực vật phong phú, nguồn thức ăn dồi dào và ít chịu tác động từ con người.

Đáng chú ý, kết quả nghiên cứu xác định 154 loài thực vật là nguồn thức ăn của voọc chà vá chân đen, chiếm 48,7% tổng số loài thực vật được ghi nhận tại khu vực điều tra. Voọc thường sinh sống, kiếm ăn và di chuyển trên các tầng cây rừng; lựa chọn những cây có tán rậm, nhiều cành, dây leo hoặc khu vực kín gió để nghỉ ngơi. Việc ghi nhận các cá thể non và cá thể mới sinh trong giai đoạn nghiên cứu cũng cho thấy quần thể có hoạt động sinh sản tự nhiên.

Những kết quả này không chỉ cung cấp cơ sở khoa học quan trọng phục vụ công tác bảo tồn mà còn khẳng định núi Chứa Chan là môi trường sống có ý nghĩa đối với loài linh trưởng quý hiếm.

Chung tay bảo vệ môi trường sống của loài voọc

Bên cạnh những giá trị sinh thái, quần thể voọc chà vá chân đen tại núi Chứa Chan cũng đang đối mặt với nhiều nguy cơ tác động đến môi trường sống. Báo cáo nghiên cứu đã xác định 7 nhóm mối đe dọa, gồm xâm lấn đất rừng, ô nhiễm môi trường, hoạt động du lịch, bẫy bắt động vật, khai thác lâm sản ngoài gỗ, chăn thả gia súc và các tuyến đường đi lại trong rừng.

Trước yêu cầu bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên quý giá này, công tác phối hợp giữa lực lượng lâm nghiệp, kiểm lâm và các đơn vị liên quan có vai trò quan trọng trong việc quản lý, bảo vệ rừng, khảo sát sinh cảnh và theo dõi sự phân bố của loài voọc. Trong đó, Tổ Lâm nghiệp thuộc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp và Bảo tồn thiên nhiên Núi Chứa Chan cùng lực lượng Kiểm lâm là những lực lượng cần tiếp tục phát huy vai trò trong tuần tra, kiểm tra, phát hiện nguy cơ xâm hại tài nguyên rừng và tuyên truyền bảo vệ động vật hoang dã.

Đặc biệt, việc tăng cường theo dõi các đàn Voọc, bảo vệ nguồn thức ăn tự nhiên, hạn chế tác động đến khu vực sinh sống và nâng cao nhận thức của người dân, du khách là những giải pháp cần được quan tâm thực hiện lâu dài.

Bảo tồn thiên nhiên gắn với phát triển bền vững

Đối với phường Xuân Lộc, núi Chứa Chan không chỉ là điểm đến du lịch mà còn là tài sản thiên nhiên có giá trị cần được gìn giữ cho các thế hệ mai sau. Vì vậy, bảo vệ voọc chà vá chân đen cần gắn liền với công tác bảo vệ rừng, phòng, chống cháy rừng, giữ gìn cảnh quan môi trường và định hướng phát triển du lịch sinh thái có trách nhiệm.

Cùng với sự vào cuộc của các cơ quan chức năng, mỗi người dân và du khách cần nâng cao ý thức, không săn bắt, mua bán động vật hoang dã, không xả rác, không gây tác động đến nơi cư trú của các loài động vật và tích cực thông báo cho lực lượng chức năng khi phát hiện hành vi xâm hại tài nguyên rừng.

Bảo vệ Voọc chà vá chân đen chính là bảo vệ sự sống và sự cân bằng của hệ sinh thái núi Chứa Chan. Với sự chung tay của chính quyền, lực lượng chức năng và Nhân dân, những giá trị đa dạng sinh học quý báu nơi đây sẽ tiếp tục được gìn giữ, góp phần xây dựng Xuân Lộc phát triển theo hướng xanh, bền vững, hài hòa giữa bảo tồn thiên nhiên và phát triển kinh tế - xã hội.