Thủ phủ "vàng đen" Xuân Lộc hồi sinh nhờ tư duy nông nghiệp bền vững

Sở hữu hơn 1,5 ha rẫy trồng hồ tiêu và đàn dê trên 30 con, gia đình anh Đỗ Văn Cường (ngụ khu phố Thọ Lộc) hiện có nguồn thu nhập trung bình ổn định từ 400 - 500 triệu đồng mỗi năm. Để có được thành quả này là cả một quá trình cần cù và kiên định. Mấy năm trước đây, khi giá hồ tiêu và giá dê thương phẩm chạm đáy, thay vì phá bỏ để chuyển đổi sang mô hình sản xuất khác như số đông, vợ chồng anh Cường lại tập trung vào việc đầu tư chăm sóc, quyết tâm lấy sản lượng bù giá cả. Với những diện tích tiêu già cỗi, năng suất kém được anh mạnh dạn cắt bỏ để tái canh bằng các giống mới cho năng suất và sức đề kháng cao hơn. Còn với chăn nuôi: Anh chủ động chuyển sang chọn giống dê lai có trọng lượng gấp đôi so với giống dê địa phương để tăng giá trị thương phẩm.

Anh Đỗ Văn Cường, khu phố Thọ Lộc, phường Xuân Lộc phấn khởi nói: Mấy năm trở lại đây, giá cả hồ tiêu cũng ổn định trở lại khoảng 150 ngàn/kg, bà con cũng phấn khởi để chăm sóc. Cây hồ tiêu rất phù hợp với cùng đất này, trước kia thường bị chết do nấm bệnh nhưng, lâu nay bà con đã nắm vững kỹ thuật nên diện tích tiêu bị chết rất ít. Mấy người xung quanh đây cũng đang làm đất để trồng lại cây tiêu. 

Mô hình trồng hồ tiêu kết hợp chăn nuôi dê vốn không xa lạ với bà con nông dân. Tuy nhiên, làn sóng rớt giá kéo dài nhiều năm trước đã khiến nhiều hộ bỏ bê vườn tược hoặc ồ ạt chuyển đổi cây trồng. Điều này làm cho vùng đất Xuân Thọ, nơi từng được mệnh danh là "thủ phủ hồ tiêu" của tỉnh Đồng Nai bị sụt giảm nghiêm trọng cả về diện tích lẫn sản lượng. Thế nhưng, những năm trở lại đây, thị trường đã có những tín hiệu đảo chiều tích cực, giá hồ tiêu ổn định ở mức cao, dao động từ 140.000 – 160.000 đồng/kg, giá dê thương phẩm giữ đà phát triển tốt, dao động từ 160.000 đến trên 200.000 đồng/kg. Sự khởi sắc này đã tiếp thêm động lực để bà con phấn khởi quay lại đầu tư, phục hồi vườn cây. Tính đến nay, toàn khu vực Xuân Lộc đã giữ vững và phát triển được khoảng 1.223 ha hồ tiêu, tập trung chủ yếu tại vùng lõi này.

Ông Mai Văn Hương, khu phố Thọ Chánh, phường Xuân Lộc khấp khởi cho biết: Sau nhiều năm cây tiêu mất giá bà con nơi đây chuyển đổi qua canh tác tác loại cây trồng khác nhưng hiệu quả kinh tế không cao, do không phù hợp thổ nhưỡng. Tôi thấy vùng đất này là phù hợp với cây tiêu nhất, gia đình tôi cũng đã cải tạo, trồng mới được khoảng 80%, khoảng 3 sào.

Hiện tại, hồ tiêu đang bước vào giai đoạn ra hoa cho vụ mới. Đây là thời điểm cực kỳ quan trọng, quyết định trực tiếp đến năng suất của cả vụ mùa. Để đồng hành cùng người dân, công tác khuyến nông luôn được chính quyền địa phương đặc biệt quan tâm và triển khai sâu sát như việc chuyển giao kỹ thuật, tích cực hướng dẫn bà con quy trình canh tác bền vững, kỹ năng ứng phó và phòng trừ các dịch bệnh nguy hiểm thường gặp như bệnh chết nhanh, chết chậm trên cây tiêu. Khuyến khích nông dân đẩy mạnh mô hình sản xuất kết hợp chăn nuôi với trồng trọt nhằm tận dụng nguồn phân chuồng làm phân bón hữu cơ chất lượng cao, giảm chi phí đầu vào, vừa tạo ra đa dạng nguồn thu nhập trên cùng một đơn vị diện tích đất canh tác.

Ông Vương Quốc Công, Chi hội trưởng Chi hội Nông dân khu phố Thọ Phước phấn khởi nói: Vùng đất này từng mệnh danh là thủ phủ của hồ tiêu, nhưng do giá cả xuống thấp, nấm bệnh gây hại khiến cho diện tích bị sụt giảm nghiêm trọng. Khoảng vài năm trở lại đây, khi giá hồ tiêu tăng cao, nông dân mặn mà chăm sóc phục hồi diện tích. Mặt khác họ biết kết hợp trồng tiêu với chăn nuôi dê để bổ trợ cho nhau, lá cây từ trụ tiêu thì làm nguồn thức ăn cho dê, còn phân dê thì bón lại cho tiêu nên nông dân tăng nguồn thu nhập, phát triển kinh tế,… 

Thủ phủ hồ tiêu Xuân Thọ, nay là một phần của phường Xuân Lộc, nơi cây “vàng đen” từng giúp người dân nơi đây thoát nghèo và làm giàu, sau một thời gian vắng bóng nay đã thực sự hồi sinh mạnh mẽ.